Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

 

 

 

Başlangıç sayfasına …

 

İngilizce’nin Sayılabilen ve Sayılamayan “Ad”ları…

 

İngilizce’nin öğrenenleri için en şaşırtıcı yönlerinden birisi de “sayılabilen” ve “sayılabilemeyen” adlarıdır. Türkçe’de de olmayan bu sözlüksel özellik kimi zaman öğrenenlerin yanlış yapmalarına neden olabilmektedir. İngilizce konuşurken veya yazarken hiçbir iletişim bozukluğuna neden olmasa da ciddi bir sınava girildiğinde karşı tarafa adayın İngilizce bilgisiyle ilintili önemli ipucu verir ve diğer özellikleri birbirine yakın pek çok adayın arasından seçim yapılmasını kolaylaştırır.

İngilizce’nin “mantığı”na göre, ad türü sözcüklerin bir bölümü sayılabilmekte ama bir bölümü sayılamamaktadır; örn. İngilizce olarak, “Sana iki kitap getirdim (I’ve brought two books for you),” diyebilmekte ama “Sana iki haber getirdim (*I’ve brought two news for you),” diyememekteyiz.

Her hangi bir ad türü sözcüğün “sayılabilen (countable / count)” mi, “sayılamayan (uncountable / uncount / non-count)” mı olduğunu kestirmenin, sözcüğün “tipine” bakarak ayırt edebilmenin bir yolu yoktur. Sözcüğün “anlamına” bakarak güvensiz bir kestirimde bulunulabilir. Sınırlarının belli bir biçimi olan şeyler için “sayılabilir”; sınırlarının belli bir biçimi olmayan şeyler için “sayılamayan” denilebilir. Örneğin, “kitap”, “elma”, “bilgisayar”, vb. şeylerin belli sınırları vardır; yani, birisi size, “Bana bir elma çiz,” dese bir elma çizebilirsiniz. Herkesin çizdiği elma resmi birbirine yakın olacaktır. Ama, birisi size, “Bana bir su çiz,” dese ya bunu çizemeyebilirsiniz, ya suyu bir bardak ya da sürahi içinde çizebilirsiniz, ya da bir su birikintisi çizebilirsiniz. Herkesin çizdiği su ayrı ayrı olacaktır. Yine aynı yoldan gidersek, “Bana bir mutluluk çiz,” dense ya çizilemeyecek, ya da başka başka şeylerin resmi yapılacaktır. Ancak bu yol her zaman için aynı sonuçları vermemektedir, tümüyle güvenilir değildir.

Sayılamayan ad türü sözcüklerin bir özelliği çoğul yapılamamalarıdır. Yani, İngilizce “kitaplar (books)” diyebilmekte; ama “donanımlar (*equipments)” diyememekteyiz. Başka bir deyişle, sayılabilen adlar çoğul olmaktadır. Ama bunun tersi her zaman doğru değildir. Yani, “Çoğul adlar sayılabilen adlardır,” her zaman doğru değildir. İngilizce olarak “düşünceler (thoughts)” diyebiliyoruz; ama “düşünce”nin sayılması alışıldık bir dil kullanımı değildir. Yani, “*two thoughts” kullanılmamaktadır.

O zaman bunları her zaman güvenle nasıl ayırabileceğiz?

Bu sorunun bilinen kullanışlı bir yanıtı yoktur. Ama tümüyle çaresiz de değiliz. En azından, İngilizce – İngilizce sözlüklerde adların bu özellikleriyle ilintili bilgiyi her zaman görebiliriz. İngilizce – İngilizce sözlüklerde, ad türü bir sözcüğün anlamı verilmeden önce, bu özelliği belirtilmektedir. Genellikle [U] olarak gösterilen adlar “sayılamayan (uncountable)”, [C] olarak gösterilenler ise “sayılabilen (countable)” adlardır.

Aşağıda, İngilizce’nin bu özelliği ile ilgili kısa bir bilgi yer almaktadır.

 

“Sayılabilen Adlar (countable nouns)” nedir?

Sayılabilen adlar tek tek sayılabilen nesneler, kişiler, yerler, vb.dir.

books

 Italians

 pictures

 stations

children

kitaplar

İtalyanlar

resimler

istasyonlar

çocuklar

Sayılabilen bir ad hem tekil (singular)

a friend

 a house

bir dost

bir ev

hem de çoğul (plural)

a few apples

 lots of trees

birkaç elma

pek çok ağaç

olabilir.

Tekil sayılabilen bir adla birlikte, fiilin tekil biçimini kullanınız:

There is a book on the table.

That student is excellent!

Masada bir kitap var.

O öğrenci mükemmel!

Çoğul sayılabilen bir adla birlikte, fiilin çoğul biçimini kullanınız:

There are some students in the classroom.

Those houses are very big aren't they?

Derslikte bazı öğrenciler var.

Şu/O evler çok büyük, değil mi?

 

“Sayılamayan Adlar (uncountable nouns)” nedir?

Sayılamayan adlar malzemeler, kavramlar, bilgiler, vb. olup tek tek nesneler değildirler ve sayılamazlar.

information

 water

understanding

 wood

 cheese

bilgi

su

anlayış

odun

peynir

Sayılamayan adlar her zaman tekildir.

Sayılamayan adlarla birlikte, fiilin tekil biçimini kullanınız:

There is some water in that pitcher.

That is the equipment we use for the project.

Şu sürahide biraz su var.

Proje için kullandığımız donanım o.

 

Sayılabilen ve Sayılamayan Adlar ile Sıfatlar.

Öncesinde sıfat(lar) bulunan bir sayılabilen tekil adla birlikte a/an kullanınız:

Tom is a very intelligent young man.

I have a beautiful grey cat.

Tom çok zeki bir genç (adam).

Güzel gri bir kedim var.

Öncesinde sıfat(lar) bulunan bir sayılamayan adla birlikte a/an kullanmayınız:

That is very useful information.

There is some cold water in the fridge.

O çok yararlı bir bilgi.

Buzdolabında biraz soğuk su var.

İngilizce’de sayılamayan kimi adlar başka dillerde sayılabilir adlar olabiliyor. Bu durum çok yanıltıcı olabilir. Aşağıda, kolaylıkla karıştırılabilecek sık kullanılan sayılamayan adların bir dizini yer almaktadır:

accommodation

konaklama

advice

öğüt

baggage

yolcu eşyası, bagaj

bread

ekmek

equipment

donanım

furniture

mobilya

garbage

çöp

information

bilgi, haber

knowledge

bilgi

luggage

bagaj

money

para

news

haber

pasta

makarna, hamur

progress

gelişim, ilerleme

research

araştırma

travel

yolculuk

work

iş, çalışma

Bu adlar İngilizce’de çoğul olamazlar, sayı sıfatları ile doğrudan sayılamazlar.

Kuşkusuz, sayılamayan adların (özellikle de değişik yiyecek türlerinin) çoğul kavramları dile getiren biçimleri vardır. Bu ölçü birimleri veya içlerine konuldukları taşıyıcıları sayılabilir adlardır:

water - a glass of water

su – bir bardak su

equipment - a piece of equipment

donanım – bir parça donanım

cheese - a slice of cheese

peynir – bir dilim peynir

Aşağıda, sayılamayan adları sayabilmek için kullanılan bu türden ölçü birimleri veya nicelik anlatımlarının birkaç tanesi yer almaktadır:

accommodation - a place to stay

konaklama – kalacak bir yer

advice - a piece of advice

öğüt – bir parça öğüt

baggage - a piece of baggage

bagaj – bir parça bagaj

bread - a slice of bread, a loaf of bread

ekmek –bir dilim ekmek, bir somun ekmek

equipment - a piece of equipment

donanım – bir parça donanım

furniture - a piece of furniture

mobilya – bir parça mobilya

garbage - a piece of garbage

çöp – bir parça çöp

information - a piece of information

haber/bilgi – bir parça haber/bilgi

knowledge - a fact

bilgi – bir olgu

luggage - a piece of luggage, a bag, a suitcase

bagaj – bir parça bagaj, bir çanta, bir bavul

money - a note, a coin

para – bir kağıt para (banknot), bir metal para

news - a piece of news

haber – bir parça haber

pasta - a plate of pasta, a serving of pasta

makarna – bir tabak makarna, bir porsiyon makarna

research - a piece of research, a research project

araştırma – bir parça araştırma, bir araştırma projesi

travel - a journey, a trip

yolculuk – yolculuk, yolculuk (gemi)

work - a job, a position

iş – bir iş, bir konum

Bunlara benzer sayılamayan adları sayabilmek için çoğunlukla “a piece of” kullanılabiliyor. Ama bunu her ad için genelleyemiyoruz. Bu adların doğru kullanımları için birkaç örnek:

Yanlış anlatım

Doğru anlatım

* We’ve found three nice accomodations

Üç güzel konaklama bulduk.

We’ve found three nice places to stay.

Kalacak üç güzel yer bulduk.

* I’ve got two news(es) for you.

Sana iki haberim var.

I’ve got two pieces of news for you.

Sana iki parça haberim var.

* Who collects the garbages in your apartment?

Apartmanınızda çöpleri kim topluyor?

Who collects the garbage in your apartment?

Apartmanınızda çöplü kim topluyor?

* There are three important researches conducted in this field.

Bu alanda yürütülmüş üç önemli araştırma var.

There are three important pieces of research conducted in this field.

Bu alanda yürütülmüş üç parça araştırma var.

* Have you bought the new furnitures yet?

Yeni mobilyaları aldınız mı?

Have you bought the new furniture yet?

Yeni mobilyayı aldınız mı?

* That company has very expensive equipments.

O şirketin çok pahalı donanımları var.

That company has very expensive equipment.

O şirketin çok pahalı donanımı var.

 

Aşağıda, sıklıkla kullanılan sayılamayan yiyecek adlarını sayabilmek için kullanılan bu türden ölçü birimleri veya nicelik anlatımları yer almaktadır:

liquids (water, beer, wine, etc.) - a glass, a bottle, a jug of water, etc.

sıvılar (su, bira, şarap, vs.) – bir bardak, bir şişe, bir sürahi su, vb.

cheese - a slice, a chunk, a piece of cheese

peynir – bir dilim, bir öbek, bir parça peynir

meat - a piece, a slice, a kilo of meat

et – bir parça, bir dilim, bir kilo et

butter - a bar of butter

yağ (tereyağı) – bir çubuk yağ

ketchup, mayonnaise, mustard - a bottle of, a tube of ketchup, etc.

keççap, mayonez, hardal – bir şişe, bir tüp keççap, vb.

 

(Kaynak: http://esl.about.com/od/grammarforbeginners/a/g_cucount.htm)